Едыдж Бэтрай ишlэжь фэгъэхьыгъэ зэхахь

Едыдж Бэтрай ишlэжь фэгъэхьыгъэ зэхахь

Философие шlэныгъэхэмкlэ докторэу, общественнэ lофышlэу Едыдж Бэтрай ишlэжь фэгъэхьыгъэ пчыхьэзэхахьэ адыгэ хасэм зэхищагъ. Бэтрай иныбджэгъухэр, икъоджэгъухэр, иlофшlэгъугъэхэр адыгэ лъэпкъ музеим ихьакlэщ щызэрэугъоигъэх ыкlи ащ лlэужэу къыгъэнагъэм игугъу ашlыгъ, ягукъэкlыжьхэмкlэ зэдэгощагъэх. Едыдж Бэтрай 1946-рэ илъэсым Тыркуем ит адыгэ къуаджэу Елемэ, Атальем дэжь, къыщыхъугъ. Анкара университетым нэмыцыбзэмкlэ ыкlи литературэмкlэ факультетыр къыухыгъ ык1и Германием еджэнэу кlуагъэ. Этнологиемкlэ, политологиемкlэ, педагогикэмкlэ Гейдельберг дэт университетым ифакультет чlэхьагъ ык1и нарт къэбархэм афэгъэхьыгъэ lофшlагъэ ытхыгъ, философие шlэныгъэхэмкlэ докторыцlэр къыгъэшъыпкъэжьыгъ.  Къэралыгъо зэфэшъхьафхэр къыкlухьэзэ Едыдж Бэтрай адыгэхэм афэгъэхьыгъэ тхыгъэхэр, суртэхэр ыгъоижьыщтыгъ, хъарзынэщ ин ыугъоигъ ыкlи тхылъхэри къыхиутыгъэх. Лlэшlэгъу зэфэшъхьафхэм адыгэ чlыналъэм икартэу къыхаутыгъагъэхэр зыдэт тхылъыр осэ ин зиlэ lофшlагъэу хъугъэ. Адыгэхэм ятарихъ, ячlыпlэ ахэмкlэ улъыплъэн плъэк1ыщт. Едыдж Бэтрай шlэныгъэлэжь зэкъуагъэп, лъэпкъ lофхэм язэшlохын дэлажьэщтыгъ. Адыгэ хасэхэм яфедерациеу Германием щыlэм итхьэмэтагъ, Дунэе адыгэ хасэр зэхэзыщагъэхэм яхэтыгъ. Щылэ мазэм и 9-м Едыдж Бэтрай идунай ыхъожьыгъ, ау кlэн ин лъэпкъым къыфигъэнагъ.